OcakKandil simidi ve uzun mayalama
Mutfak soğuk, hamur yavaş kabarıyor; simit hamurunu akşamdan yoğurup buzdolabında bırakmak için en iyi ay. Kış kandillerinde küçük halkalar.
Takvim
Yıl boyunca fırın
Hangi ay ne pişiyor: mevsime, mutfağın sıcaklığına ve bayramlara göre. Bazı tarihler yerinde durur, bazıları her yıl on bir gün geriye kayar.
ŞubatPide hazırlığı
Ramazan bazı yıllar bu aya düşüyor. Düşmediği yıllarda da pide; çünkü sıcak pide kışın tencere yemeğinin en iyi yanı.
MartPeynirli poğaça
Günler uzuyor, sabahlar hâlâ karanlık. Haftalık poğaça dondurucuya; bahar temizliğinde mutfak dolabından geçen yılın mahlebi çıkıyor.
NisanPaskalya çöreği ve bayram tepsisi
Mahlepli, örgülü çörek mevsimi; fırınların önünde kokusundan belli. Bayram denk gelirse kandil simidi ve kurabiye tepsisi komşuya.
MayısHıdırellez bazlaması
6 Mayıs sabahı sacda bazlama, açık havada. Yeşillikler taze: ıspanaklı, pazılı küçük pideler.
HaziranAçma ve kiraz
Sabah erken fırın, öğleden sonra kapalı. Açma yanında kiraz, çay biraz daha açık.
TemmuzAz fırın, çok çay
Fırın altıda yanıyor ya da hiç yanmıyor. Soğuk hamur, kısa pişme; domatesli yazlık pide.
AğustosGevrek
Ege'de yazlık sabahı: gevrek, beyaz peynir, domates. Hamur dolapta, fırın kısa.
EylülSimit
Okul başlıyor, sabah erken; simit sezonu açılıyor. Yeni hasat un fırıncılarda, hamur biraz daha çok su istiyor.
EkimYeni susam
Ege'de susam hasadı; baharatçıda yeni yılın susamı. Kavurunca farkı anlaşılıyor. Kestane kokusu sokakta, simit kokusu evde.
KasımTahin pekmez ve koyu çay
Soğuk, yağmur, erken karanlık. Kahvaltıda tahin pekmez, çayın demi koyu. Hamur yine uzun mayalamaya dönüyor.
AralıkÇay saati
Yılın en kısa günleri; fırın mutfağı ısıtıyor, çaydanlık sabahtan akşama ocakta. Kandil kışa düştüyse yine küçük halkalar.
Yerinde duranlar, kayanlar
Hıdırellez her yıl 6 Mayıs'ta; sacda bazlama ve açık havada çay o sabaha ait. Yeni susam Ekim'de, yeni un Eylül'de, kiraz Haziran'da; bunlar mevsim, yerinden oynamaz.
Ramazan, iki bayram ve kandil geceleri ay takvimine göre hesaplanır ve her yıl yaklaşık on bir gün erkene gelir. Bu yüzden Ramazan pidesi bir yıl kış ekmeği, birkaç yıl sonra yaz ekmeği oluyor; kandil simidi ise yılın beş ayrı gecesine dağılıyor. Takvimde ayı yazmak yerine 'kandil düştüğünde' demek daha doğru.
Mutfağın sıcaklığı da bir takvim: kışın hamur yavaş kabarır ve lezzet derinleşir, yazın bir saatte taşar. Yazın mayayı azaltıp suyu soğuk kullanıyorum; kışın hamuru akşamdan yoğurup sabaha bırakıyorum.